De ruimte die ik mezelf nog niet gaf

Over schoonmaken, schilderen en langzaam meer plaats innemen in mijn eigen leven.

Het inzicht kwam in bad. Zoals dat wel vaker gaat: je bent even nergens naartoe onderweg, en ineens zie je iets waar je al jaren middenin zit.

Ik had zo vaak andere mensen geholpen om ruimte te maken. Hun huizen schoongemaakt, aandacht besteed aan wat er nodig was. En nu voelde ik hoeveel deugd het deed om diezelfde aandacht aan mijn eigen leven te geven. Aan mijn huis, mijn lichaam, mijn werk. Aan wat ik zelf graag wil laten groeien.

Ongeveer tien jaar heb ik gepoetst, naast mijn schilderen en mijn praktijk. Soms meer, soms maar een paar uur per week. Ik deed dat graag. Bewegen, iets met mijn handen doen, een ruimte verzorgd achterlaten: dat kon heerlijk zijn. Er zijn ook waardevolle vriendschappen uit ontstaan.

Toch kwam telkens die vraag terug: zou het mij lukken om te leven van het werk waar mijn hart naar uitgaat?

Ik heb een lange kunstopleiding en een daaropvolgend postgraduaat gevolgd. Schilderen is al heel lang een wezenlijk deel van mijn leven. Daarnaast groeide mijn werk met mensen, via shiatsu, reiki, craniosacraal werk en Dru yoga naar massage, yoga, Tantra en koppelbegeleiding. Soms leek alles op zijn plek te vallen. Dan werd het weer rustiger en kwam de twijfel terug.

Moet ik meer doen? Iets anders doen? Of durf ik nog onvoldoende zichtbaar te worden met wat er eigenlijk al is?

Die laatste vraag raakt iets ouds. Ik voelde me vroeger vaak anders. Ik werd gepest, vond het moeilijk om mezelf uit te drukken en nam gemakkelijk een afwachtende houding aan. Vanbinnen gebeurde ondertussen van alles. Veel waarnemen, veel nadenken, veel voelen. Ik kon daar moeilijk een uitweg voor vinden.

Mijn belangstelling voor het lichaam groeide mee met die zoektocht. Hoe kom ik tot rust? Hoe blijf ik bij mezelf wanneer er veel op mij afkomt? Hoe geef ik vorm aan iets waarvoor ik nog geen woorden heb?

In het schilderen vond ik ruimte om te onderzoeken. In yoga en lichaamswerk ontdekte ik andere manieren om aanwezig te zijn. Mijn gevoeligheid bleef een uitdaging, maar werd ook iets waarmee ik leerde werken. Deze kennis deelde ik dan ook graag via mijn massages en jarenlang gegeven yogalessen.

Een jaar of zes geleden werd mijn wereld heel klein. Na een kraakbehandeling aan de nek bij een chiropractor kreeg ik zéér ernstige en langdurige klachten. Over wat er precies aan de hand was, kreeg ik geen sluitende duidelijkheid, geen klinisch onderbouwd bewijs. Dat gaf me een eenzaam en gefrustreerd gevoel: 'zoek het maar zelf uit'. Wat ik wel wist: mijn lichaam en zenuwstelsel voelde ontregeld, mijn evenwicht onbetrouwbaar, en geluid, licht of een kort gesprek konden al te veel zijn.

Ik voelde me vaak alleen met wat ik ervoer. Er ging zoveel energie naar gewoon aanwezig kunnen zijn, naar mezelf enigszins als een geheel voelen. Voor contact met anderen bleef jarenlang soms nauwelijks iets over.

In die periode moest ik opnieuw zoeken naar wat mij hielp. Therapie, beweging, rust, mijn eerdere ervaring met lichaamswerk, de steun vanuit mijn nabije kring. Ook mijn optimisme, humor en mijn schilderen bleven belangrijk. Het was een lange zoektocht met verschillende vormen van ondersteuning, en zonder een eenvoudig antwoord op alles.

Ik leerde mijn grenzen serieuzer te nemen. En ik begon scherper te zien hoe streng ik soms voor mezelf was. Hoe snel ik dacht dat ik iets moest oplossen, verklaren of beter doen. Zelfs ontspannen kon nog een opdracht worden. Ook had ik moeite met de opmerking 'doe eens rustig', want ik deed alle moeite al om rustig te worden, maar mijn zenuwstelsel kon simpelweg niet zakken in de rust want het zat op overdrive en zoals velen weten: dat proces heeft tijd, liefde, veiligheid en aandacht nodig.

Gaandeweg kwam er meer ruimte voor de vraag: wat is er nu nodig? Soms was dat bewegen. Soms hulp vragen. Soms ophouden mezelf voortdurend te beoordelen.

Mijn opleidingen bleven zich ondertussen verder verdiepen. In Engeland volgde ik rond 2018 al eerder trainingen bij Gayatri Beegan voor Tantra massage. Iets na mijn hierboven vermelde 'dieptepunt' volgde ik ook een training bij Seani Love over consent, schaduwwerk en het werken met koppels. Ook speelse werkvormen rond leiden, volgen en overgave kwamen aan bod. Daarbij ging mijn aandacht steeds naar de afspraken eronder: wat wil iemand, wat is werkelijk vrijwillig en hoe blijf je afstemmen?

In 2022 volgde ik het Urban Tantra Professional Training Program bij Barbara Carrellas in Brighton, aan de Britse kust. Ik vond het bijzonder om te ontdekken dat ook Gayatri, Seani Love en Betty Martin dit programma hadden gevolgd. Op andere momenten, ieder met een eigen weg. Er bleken verbindingen te zijn tussen mensen van wie ik op verschillende manieren had geleerd. Zij staan, net als ik, in de officiële lijst van afgestudeerde practitioners.

Tijdens mijn opleiding kreeg de Wheel of Consent van Betty Martin een belangrijke plaats. We lazen haar boek en onderzochten vragen die eenvoudig klinken, maar heel ver kunnen doorwerken: wat wil ik? Waar stem ik mee in? En voor wie is deze aanraking bedoeld?

Voor mij werd voelbaar hoe kwetsbaar ontvangen kan zijn. Je kunt verlangen naar koestering en tegelijk bezig blijven met de ander: vindt die het nog prettig, vraag ik niet te veel, moet ik iets teruggeven? Ik herkende hoe gemakkelijk ik me kon aanpassen terwijl er in mij iets anders leefde.

Ook werd me duidelijk hoe belangrijk het is dat een afspraak voelbaar blijft tijdens het contact. Als de aanraking voor de ontvanger bedoeld is, vraagt dat blijvende aandacht voor diens wensen en grenzen. Een afspraak vooraf garandeert niet per se dat dit tijdens het contact ook zo wordt nageleefd door de gever als daar bewust of onbewust een verborgen agenda naar voren geschoven wordt.

Een van de waardevolste inzichten uit die periode was dat ik ook mocht besluiten iets niet te doen. Even zitten. Niet verder openen. Voelen: dit is genoeg voor vandaag. Ik hoefde mijn nieuwsgierigheid niet te bewijzen door overal in mee te gaan.

Die ruimte neem ik mee in mijn eigen begeleiding. Een oefening mag worden aangepast of overgeslagen. Twijfel mag worden uitgesproken. En degene die begeleidt heeft een verantwoordelijkheid om daar actief ruimte voor te maken.

Tantra heeft mijn blik op sensualiteit verruimd, ook voorbij vaste ideeën over mannen en vrouwen. Maar mijn belangstelling reikt verder, naar bewustzijn en de manier waarop we leven. Wat geloof ik over mezelf? Wanneer raak ik verstrikt in angst? En durf ik te handelen naar wat ik werkelijk belangrijk vind?

Dat is ook een kern in het werk van Gert en mij: denken, intentie en handelen steeds meer op één lijn brengen. Verbinding wensen én er tijd voor maken. Grenzen belangrijk vinden én een nee kunnen ontvangen. Eerlijk willen leven én durven kijken naar wat je liever niet van jezelf ziet.

Mijn kunstenaarschap loopt daar doorheen. Aandachtig kijken, spelen, onderzoeken en ontdekken waar ik iets probeer te forceren. Soms wordt pas zichtbaar wat er mogelijk is wanneer ik even ophoud te bepalen hoe het moet worden.

Nu staan Gert en ik opnieuw voor uitdagingen. Een huis, plannen, werk dat we willen laten groeien. Ook financiële onzekerheid. Die verdwijnt niet doordat ik meer vertrouwen voel. Maar ik merk wel dat ik steviger durf te zeggen: dit is mijn vak, hier heb ik veel in opgebouwd, en ik wil ermee naar buiten komen.

Er mag ook lichtheid zijn. Muziek. Wandelen. Een schilderij dat iets onverwachts doet. Samen lachen terwijl er nog van alles onaf is.

Daar moest ik aan denken, die ochtend in bad. Aan al die huizen waar ik met aandacht had gewerkt. En aan mijn eigen ruimte, die ik nu bewuster begin te verzorgen.

Ik wil mijn leven diezelfde aandacht geven. Ook terwijl ik nog aan het uitzoeken ben hoe het verder kan.

Warme groet,

Elise